Een aantal feiten
• Ieder jaar sterven 10.000 mensen in Nederland aan longkanker. 90 % van alle longkanker wordt veroorzaakt door roken. 40 % van àlle kankersoorten wordt veroorzaakt door roken.
• Roken is gevaarlijker dan alle overige verslavingen bij elkaar (WHO).
• Wereldwijd sterven jaarlijks ruim 5 miljoen mensen aan de gevolgen van roken. Dat is meer dan tuberculose, HIV/AIDS en malaria samen.
• De WHO noemt roken in zijn REPORT ON THE GLOBAL TOBACCO EPIDEMIC, 2008 de belangrijkste vermijdbare doodsoorzaak in de wereld van vandaag.
‘Reversing this entirely preventable epidemic must now rank as a top priority for public health and for political leaders in every country of the world’ (Dr Margaret Chan, WHO Director-General)
Het gaat dus om de politiek en het bestuur in deze majeure uitdaging.
Nederland doet het zeer matig als het om rookpreventie gaat in vergelijking met andere Westerse landen.
De aandacht voor Rookpreventie bij jongeren in Nederland van de zijde van politiek en bestuur is niet optimaal.
Sinds Mevrouw Els Borst Minister van Volksgezondheid was, heeft geen Politicus of Bestuurder zich meer vierkant achter preventie van roken geplaatst. Adolescenten zijn de primaire doelgroep voor de marketing van de tabaksindustrie. Mensen die in deze kwetsbare periode van hun leven beginnen te roken, raken veel ernstiger verslaafd dan degenen die later beginnen. De meeste rokers zijn tussen hun 11e en hun 20e levensjaar verslaafd geraakt.
Om de – van nature avontuurlijke – adolescntendoelgroep te bereiken is ons boek onbruikbaar. Voor hen zijn campagnes nodig die aansluiten bij hun gedachtewereld, in hun taal en vooral via hun media. Wij denken dat het een grote klus is.
De aanpak die wij voorstaan is drieledig:
A)We richten ons direct op de jongeren via een multimediale aanpak, aansluitend bij hun belevingswereld,
B)Een lobby om te bereiken dat tabaksartikelen veel minder toegankelijk worden voor jongeren door:
1. Verhogen van de wettelijke leeftijd waarop je tabak mag kopen naar 18
2. Roken in- en in de nabijheid van scholen te verbieden (roken is ‘besmettelijk’)
3. Rookwaren in verkooppunten uit het zicht en terugbrengen van het aantal verkooppunten
4. De prijs van Tabakswaren drastisch verhogen (zie o.a. de recente successen met deze aanpak in New York)
C) Het geven van voorlichting aan leerkrachten en andere professionele opvoeders over de voorkoming en de gevolgen van verslaving bij pubers.
Roken begint bij de jeugd, vaak in het eigen gezin. Het begint al met moeders die doorroken tijdens de zwangerschap, omdat ze verslaafd zijn. Dit leidt tot allerlei vormen van ellende voor hun kinderen. Van dysmature (te kleine) baby’s, tot vruchtbaarheidsproblemen en ADHD.
Een aantal voorbeelden van maatregelen in landen die ons ver voor zijn:
- In Groot-Brittannië mogen rokende ouders geen kinderen adopteren
- De WHO heeft roken in de omgeving van kinderen kindermishandeling genoemd
- In Canada is niet alleen het verkopen maar ook het gratis verstrekken van tabakswaren aan jongeren onder de 19 verboden
- In o.a. Groot-Brittannië, Australië en Nieuw Zeeland is roken in- en in de wijde omgeving van scholen verboden. In deze landen wordt het creëren van rookruimtes in of bij scholen als aanmoediging om te gaan roken beschouwd!
- Roken met kinderen in de auto is in een aantal landen waaronder Groot-Brittannië, verboden. Duitsland overweegt een algeheel rookverbod in de auto, in ieder geval met kinderen er bij.
- In de stad New York is de prijs van sigaretten verhoogd naar $10,- per pakje. Het aantal verzoeken om hulp bij rookstop nam direct met 30% toe.
- Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat langdurige multimediale anti rookcampagnes een duidelijk effect hebben op de houding t.o.v. roken.
Inzet Middelen:
- Lobby voor : verhogen accijnzen op tabak, ophogen leeftijd naar 18 jaar en verkooppunten tabak beperken, schoolpleinen rookvrij (Zie eerder)
- Verdere ontwikkeling van lesmateriaal voor kinderen vanaf groep 6/7/8 over de gevolgen van roken voor bijvoorbeeld de lessen Sociaal Emotionele Ontwikkeling. Training van leerkrachten bij het geven van deze programma’s
- Een (voorzet voor) een bescherming tegen roken op schoolpleinen en in de wijde omgeving van scholen.
- Voorlichtingsprogramma’s voor leerkrachten en professionele opvoeders. Leerkrachten hebben echt vaak nog geen enkel idee wat de gevolgen van roken zijn
- Ontwikkeling van langlopende mediacampagnes om kinderen bewust te maken van de gevaren van roken.
- Bevorderen van de betrokkenheid van ouders om hun kinderen bij te staan niet te gaan roken. Een rookstopprogramma voor ouders die zelf roken kan hier onderdeel van zijn.
- Financiering van programma’s om de lagere SES jongeren te bereiken. Zij roken het meest maar zijn het moeilijkst bereikbaar.
In het algemeen: hulp bij het inlopen van de achterstand die Nederland heeft op landen die meer succesvol zijn in het bestrijden van de rookepidemie. In al deze landen scharniert het succes op een zeer krachtig jeugdbeschermings- en preventiebeleid.
Het wordt hoog tijd. We weten al vanaf 1950 zeker dat roken schadelijk is. We zijn nu 60 jaar verder, een macaber jubileum.