Pauline Dekker, Wanda de Kanter, Rick Lindhout
In het (bezuinigings)rapport Curatieve zorg 2.0 van het Bureau beleidsonderzoek inspectie rijksfinanciën zijn
maatregelen vooral gericht op beperking van de toegang tot de gezondheidszorg. Jammer genoeg wordt nauwelijks
aandacht besteed aan voorkoming van ziekten.
Hoogleraar maatschappelijke gezondheidszorg Johan Mackenbach stelt in zijn boek ‘Ziekte in Nederland’ dat 50% van
alle ziekten in Nederland vermijdbaar is. Hij noemt: roken, overvoeding, alcoholmisbruik en overig risicogedrag. Met
ziekten tot gevolg die vrijwel allemaal in een door marketing van de industrie gestuurde sociale context tot stand komen.
In plaats van de toegang naar de gezondheidszorg te beperken, moet de overheid de toevloed naar de zorg
terugdringen. Dus moet de overheid er voor zorgen dat minder mensen ziek worden. Het lijkt een open deur en dat is
het ook.
De grootste stappen vooruit in gezondheid en levensverwachting zijn gerealiseerd door maatregelen in de openbare
gezondheidszorg. Zo is de grootste vooruitgang in de volksgezondheid geboekt door de aanleg van riolering en de
reiniging van drinkwater aan het einde van de 19e eeuw.
De enorme winsten van bovenstaande ingrepen in het verleden zijn misschien nu niet meer haalbaar. Maar er kan nog
veel. De winst kan worden geboekt op het terrein van de levensstijl.
Dat maakt meteen duidelijk waarom beleidsmakers en politici er met een grote boog omheen lopen. Levensstijl wordt
ten onrechte beschouwd als een domein van geheel vrije keuze. Dat is onzin. Onder invloed van de tabaksindustrie
ontstaat roken bijvoorbeeld in een sociale situatie, onder pubers tussen 11 en 18. Roken eindigt helaas meestal in
grote eenzaamheid: achter de geraniums met COPD (chronische bronchitis, longemfyseem) of in een eenzaam
gevecht tegen longkanker.
De overheid moet ingrijpen in het sociaal psychologische gebied waar roken ontstaat. Als de confrontatie van pubers
met tabakswaren zoveel mogelijk wordt beperkt en rookstopbegeleiding een standaardinterventie wordt, halveert het
aantal rokers, zoals blijkt in bijvoorbeeld Australië.
We noemen het nog maar eens: 80% van de longkankers komt door roken. 40% van alle kankers komt door roken.
Behandeling van kanker kost gemiddeld 17.000 euro per extra levensjaar. We laten het graag aan de rekenmeesters
over om te berekenen hoeveel terugdringen van roken bespaart op de gezondheidszorg.
Voor preventie van obesitas zijn vergelijkbare keuzes denkbaar. De overheid kan veel meer doen aan de kwaliteit en
beschikbaarheid van voeding. Frisdrankautomaten op scholen, vette happen in schoolkantines? Weg ermee.
De maatregelen zullen niet direct met gejuich ontvangen worden. En er is politieke moed voor nodig. Onder verwijzing
naar individuele vrijheid zullen velen zich tegen de maatregelen verzetten.
We hebben nog in geen enkel partijprogramma een samenhangende set maatregelen ter voorkoming van lifestyle
ziektes gevonden. Wij kunnen als samenleving kiezen tussen een gezondheidszorg voor ‘the happy few’ zonder de
inmenging van de overheid, of een gezondheidszorg voor iedereen. De overheid heeft in het laatste model de taak om
de gezondheidszorg door middel van preventie betaalbaar te houden.
Curatieve zorg 2.0 gaat minstens net zoveel weerstand oproepen als op lifestyle gerichte preventieprogramma’s. Laten
we dan onze energie gebruiken voor de aanpak die rechtvaardig is en echt geld oplevert. Vrijwel ongeacht onze huidige
politieke voorkeur kunt u op onze stem rekenen.
Pauline Dekker en Wanda de Kanter zijn longarts, Rick Lindhout is psycholoog. De auteurs zijn bestuurslid van de
Stichting Rookpreventie Jeugd.
3 mei 2010 | Het Financieele Dagblad
Door: Dekker, P.C .;Kanter, W. de;Lindhout, R.
Voorkoming van ziekten vereist politieke moed – Het Financieele Dagblad http://www.fd.nl/artikel/14809589/voorkoming-ziekten-vereist-politie…
1 van 2 21-1-2011 14:22
Roken
Boosdoener
Chronische bronchitis, longemfyseem en longkanker zijn het direct gevolg van roken. Zonder roken zouden longartsen
en rookpreventiespecialisten grotendeels werkloos zijn.
Copyright (c) 2010 Het Financieele Dagblad
Gerelateerde artikelen
19-01 Druk op VVD om meer te investeren in onderwijs
19-01 Burger weet meer dan bestuur
06-01 Limburgse versbezorger betreedt het terrein van marktleider Albert
06-01 Nieuwe wind in Congres VS
15-12 Zo moe van de SP
Meta-data
Katern/Bijlage Het Financieele Dagblad, maandag 03 mei 2010
Pagina Zorg en markt (pag. 6)
Auteur(s) Dekker, P.G.; Kanter, W. de; Lindhout, R.
Personen Mackenbach, J.
Trefwoorden gezondheidszorg
REACTIES 0 van 0
Voorkoming van ziekten vereist politieke moed – Het Financieele Dagblad http://www.fd.nl/artikel/14809589/voorkoming-ziekten-vereist-politie…
2 van 2 21-1-2011 14:22